Θέματα · Λευκωσία
Πένθος και απώλεια
Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου είναι από τις πιο δύσκολες εμπειρίες της ζωής. Δεν υπάρχει σωστός τρόπος να πενθήσει κανείς, ούτε χρονοδιάγραμμα που πρέπει να ακολουθήσετε.
Τι μπορεί να νιώθετε
Το πένθος δεν είναι μόνο λύπη. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν σοκ, μούδιασμα, θυμό, ενοχή, άγχος ή ακόμη και ανακούφιση, αν το αγαπημένο τους πρόσωπο υπέφερε. Το σώμα επίσης αντιδρά: κούραση, δυσκολία στον ύπνο, αλλαγές στην όρεξη, σφίξιμο στο στήθος.
Όλα αυτά είναι φυσιολογικές αντιδράσεις. Τα συναισθήματα έρχονται κατά κύματα. Μια μέρα μπορεί να νιώθετε πιο ήρεμοι και την επόμενη ένα τραγούδι ή μια επέτειος να σας φέρει πίσω. Το πένθος δεν αφορά μόνο τον θάνατο. Μπορεί να πενθείτε και μετά από μια αποβολή, έναν χωρισμό, την απώλεια της υγείας ή της δουλειάς σας.
Πότε αξίζει να ζητήσετε στήριξη
Για τους περισσότερους ανθρώπους ο πόνος γίνεται σιγά σιγά πιο ελαφρύς, χωρίς να ξεχνούν. Για κάποιους όμως η θλίψη μένει πολύ έντονη για μεγάλο διάστημα και δυσκολεύει την καθημερινότητα. Σύμφωνα με το NHS, μπορεί να βοηθήσει να μιλήσετε με κάποιον αν:
- Δεν μπορείτε να ανταποκριθείτε στη δουλειά, στο σπίτι ή στη φροντίδα των παιδιών
- Ο πόνος δεν μαλακώνει καθόλου με τον καιρό
- Αποφεύγετε οτιδήποτε σας θυμίζει το πρόσωπο ή, αντίθετα, δεν μπορείτε να σκεφτείτε τίποτε άλλο
- Νιώθετε ότι η ζωή δεν έχει πια νόημα
- Η απώλεια ήταν ξαφνική ή τραυματική
Το πένθος στα παιδιά και στους εφήβους
Τα παιδιά πενθούν κι αυτά, αλλά συχνά με διαφορετικό τρόπο. Μπορεί να φαίνονται λυπημένα και σε λίγο να παίζουν σαν να μη συνέβη τίποτα. Μπορεί να γίνουν πιο ευερέθιστα, να κολλούν στους γονείς ή να γυρίσουν σε συνήθειες μικρότερης ηλικίας.
Βοηθά να τους μιλήσετε ειλικρινά, με λέξεις που καταλαβαίνουν, και να απαντάτε στις ερωτήσεις τους όσες φορές χρειαστεί. Αν δεν ξέρετε πώς να ξεκινήσετε, ένας ψυχολόγος μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε τις λέξεις.
Μικρά πράγματα που συχνά βοηθούν
Δεν υπάρχουν κανόνες, αλλά πολλοί άνθρωποι βρίσκουν ότι τους βοηθά:
- Να μιλούν για το πρόσωπο που έχασαν με ανθρώπους που τους καταλαβαίνουν
- Να κρατούν μια απλή ρουτίνα για ύπνο και φαγητό, ακόμη κι όταν δεν έχουν όρεξη
- Να αφήνουν χώρο στα δάκρυα, αλλά και στις στιγμές που γελούν, χωρίς ενοχές
- Να μην παίρνουν μεγάλες αποφάσεις βιαστικά τους πρώτους μήνες
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε
Η θεραπεία δεν έχει στόχο να «ξεπεράσετε» την απώλεια ή να ξεχάσετε. Σας δίνει χώρο να μιλήσετε για το πρόσωπο που χάσατε, να πείτε όσα δεν έχετε πει σε κανέναν και να βρείτε σιγά σιγά τρόπους να συνεχίσετε κουβαλώντας την ανάμνηση.
Στο Safe Space Psychology Center στα Λατσιά δουλεύουμε με ενήλικες, παιδιά, εφήβους και οικογένειες, με ατομικές συνεδρίες και συναντήσεις οικογένειας. Οι συνεδρίες γίνονται δια ζώσης ή online, ιδιωτικά ή μέσω ΓεΣΥ όπου ισχύει, στα ελληνικά, στα αγγλικά ή στα ρουμανικά.
Όταν χρειάζεται άμεση βοήθεια
Αν έχετε σκέψεις να κάνετε κακό στον εαυτό σας ή νιώθετε ότι δεν αντέχετε άλλο, μην περιμένετε. Καλέστε το 112 ή πηγαίνετε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) του πλησιέστερου νοσοκομείου. Μπορείτε επίσης να ζητήσετε από κάποιον που εμπιστεύεστε να μείνει μαζί σας.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο κρατά το πένθος;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος. Για κάθε άνθρωπο είναι διαφορετικό. Αυτό που μετράει είναι αν, με τον καιρό, μπορείτε να ζήσετε την καθημερινότητά σας παρά τον πόνο.
Είναι πολύ νωρίς να έρθω λίγες εβδομάδες μετά την απώλεια;
Όχι. Μπορείτε να ζητήσετε στήριξη όποτε τη χρειαστείτε, είτε λίγες μέρες είτε χρόνια μετά.
Πρέπει να φέρω το παιδί μου ή να έρθω πρώτα εγώ;
Συνήθως ξεκινάμε με τους γονείς. Έτσι καταλαβαίνουμε τι χρειάζεται το παιδί και σας βοηθάμε να το στηρίξετε. Μετά βλέπουμε μαζί αν χρειάζονται και συνεδρίες για το ίδιο.
Θα πρέπει να μιλήσω για όσα έγιναν από την αρχή;
Όχι. Εσείς ορίζετε τον ρυθμό και μοιράζεστε όσα νιώθετε έτοιμοι να πείτε.
Άλλα θέματα που ασχολούμαστε
Πηγές και περισσότερη ενημέρωση
- NHS: Grief after bereavement or loss
- American Psychological Association: Grief
- WHO Europe: Mental health fact sheet
Η σελίδα έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από ψυχολόγο ή γιατρό.