Θέματα · Λευκωσία
Παραβατική συμπεριφορά στην εφηβεία
Όταν ένας έφηβος παραβιάζει κανόνες ή νόμους, οι γονείς συχνά νιώθουν φόβο, θυμό και ντροπή. Πίσω από τη συμπεριφορά όμως υπάρχει ένα παιδί που χρειάζεται βοήθεια, και υπάρχει τρόπος να του τη δώσετε.
Τι εννοούμε με τον όρο παραβατικότητα
Με τον όρο παραβατικότητα εννοούμε συμπεριφορές ενός παιδιού ή εφήβου που παραβιάζουν σοβαρά κανόνες ή τον νόμο. Για παράδειγμα κλοπές, βανδαλισμούς, καβγάδες με βία, συχνές απουσίες από το σχολείο ή φυγές από το σπίτι.
Η λέξη δεν είναι ετικέτα για το παιδί. Οι περισσότεροι έφηβοι δοκιμάζουν κάποια όρια, και αυτό είναι μέρος της ανάπτυξης. Όταν όμως οι συμπεριφορές γίνονται συχνές, σοβαρές ή επικίνδυνες, συνήθως δείχνουν ότι κάτι δυσκολεύει τον νέο. Μπορεί να είναι πίεση από την παρέα, δυσκολίες στο σχολείο, ένταση στο σπίτι, χαμηλή αυτοεκτίμηση, δύσκολες εμπειρίες ή χρήση ουσιών. Συχνά είναι πολλά μαζί.
Σημάδια που μπορεί να προσέξετε
Κάποια σημάδια που αξίζει να μην αγνοήσετε:
- Συχνά ψέματα ή μυστικότητα για το πού βρίσκεται και με ποιους
- Αντικείμενα ή χρήματα που δεν μπορεί να εξηγήσει
- Συχνές απουσίες ή αποβολές από το σχολείο
- Επιθετικότητα, καβγάδες ή φθορές σε ξένη περιουσία
- Νέα παρέα που τον απομακρύνει από την οικογένεια
- Επαφή με την αστυνομία
Τι μπορείτε να κάνετε ως γονείς
Μείνετε κοντά του, ακόμα κι όταν είστε θυμωμένοι. Οι νέοι ακούνε πιο εύκολα όταν νιώθουν ότι δεν τους απορρίπτετε ως ανθρώπους. Βάλτε καθαρά και ήρεμα όρια, με συνέπειες που είναι λογικές και σταθερές. Αποφύγετε τις φωνές, την ταπείνωση και τις απειλές, που συνήθως φέρνουν περισσότερη σύγκρουση.
Προσέξτε και τα θετικά, όσο μικρά κι αν είναι, και πείτε τα. Μιλήστε με το σχολείο. Και φροντίστε και τον εαυτό σας. Είναι πολύ κουραστικό να ζει κανείς με αυτή την ανησυχία κάθε μέρα.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε
Οι οδηγίες διεθνών φορέων, όπως το NICE, δίνουν μεγάλη σημασία στη δουλειά με όλη την οικογένεια και όχι μόνο με τον έφηβο. Η ψυχολογική στήριξη μπορεί να βοηθήσει τον νέο να καταλάβει τι τον σπρώχνει σε αυτές τις επιλογές, να διαχειριστεί τον θυμό και την παρορμητικότητα και να δει άλλους δρόμους. Βοηθά επίσης τους γονείς να ξαναβρούν επικοινωνία μαζί του.
Στο Safe Space Psychology Center στα Λατσιά κάνουμε ατομικές συνεδρίες για εφήβους, συνεδρίες οικογένειας και αξιολογήσεις, ώστε να φανεί αν υπάρχουν και άλλες δυσκολίες. Όπου χρειάζεται, συνεργαζόμαστε με ψυχίατρο, εργοθεραπευτή, λογοθεραπευτή ή ειδικό παιδαγωγό. Οι συνεδρίες γίνονται δια ζώσης ή online, ιδιωτικά ή μέσω ΓεΣΥ.
Η πρώτη συνάντηση
Πολλοί έφηβοι έρχονται απρόθυμα. Αυτό είναι κατανοητό. Στην πρώτη συνάντηση δεν ψάχνουμε ενόχους. Ακούμε όλες τις πλευρές με σεβασμό και βλέπουμε μαζί από πού μπορούμε να ξεκινήσουμε. Όσα λέει ο έφηβος μένουν εμπιστευτικά, εκτός αν υπάρχει κίνδυνος για τον ίδιο ή για άλλους.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια αμέσως
Αν υπάρχει βία, απειλή με όπλο, σοβαρός τραυματισμός ή άμεσος κίνδυνος για το παιδί ή για άλλους, καλέστε το 112. Αν κάποιος έχει τραυματιστεί ή κινδυνεύει η υγεία του, πηγαίνετε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) του πιο κοντινού νοσοκομείου.
Συχνές ερωτήσεις
Ο έφηβός μου δεν θέλει να έρθει. Τι κάνω;
Μπορείτε να ξεκινήσετε εσείς ως γονείς. Η δουλειά με τους γονείς είναι συχνά πολύ χρήσιμη από μόνη της, και πολλές φορές ο έφηβος αποφασίζει να έρθει αργότερα.
Σημαίνει αυτό ότι το παιδί μου θα γίνει εγκληματίας;
Όχι. Πολλοί νέοι που περνούν μια τέτοια φάση βρίσκουν τον δρόμο τους, ειδικά όταν έχουν στήριξη από την οικογένεια και τους ειδικούς. Η έγκαιρη βοήθεια κάνει διαφορά.
Θα πείτε στην αστυνομία ή στο σχολείο όσα λέμε;
Οι συνεδρίες είναι εμπιστευτικές. Το απόρρητο έχει όρια μόνο όταν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για το παιδί ή για άλλους, και αυτό σας το εξηγούμε από την αρχή.
Άλλα θέματα που ασχολούμαστε
Πηγές και περισσότερη ενημέρωση
- World Health Organization: Youth violence
- NICE: Antisocial behaviour and conduct disorders in children and young people (CG158)
- American Psychological Association: Juvenile justice
Η σελίδα έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από ψυχολόγο ή γιατρό.